ชื่อเรื่องเดิม : การฝึกสมองควบคู่กับการออกกำลังกายช่วยเพิ่มความสามารถทางปัญญาได้มากกว่าการฝึกอย่างใดอย่างหนึ่งเพียงอย่างเดียวหรือไม่? การทดลองแบบสุ่มควบคุมในสี่เงื่อนไขในกลุ่มผู้สูงอายุที่มีสุขภาพดี

ผู้เขียน : เอเวลีน ชาติล 1,2

• 1. CogniFit Inc. นิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา
• 2. ศูนย์วิจัยจิตวิทยา วิทยาลัยวิชาการแม็กซ์ สเติร์น แห่งเอเมก เยซรีล เยซรีล วัลเลอร์ ประเทศอิสราเอล

วารสาร : Frontiers in Aging Neuroscience (2013), เล่ม 5 (8): 1-12.

การอ้างอิงถึงบทความนี้ (ตามรูปแบบ APA) :

• Shatil, E. (2013). การฝึกความรู้ความเข้าใจและการออกกำลังกายร่วมกันช่วยเพิ่มความสามารถทางความรู้ความเข้าใจได้มากกว่าการฝึกอย่างใดอย่างหนึ่งเพียงอย่างเดียวหรือไม่? การทดลองแบบสุ่มควบคุม 4 เงื่อนไขในผู้สูงอายุที่มีสุขภาพดี Frontiers in Aging Neuroscience, vol. 5 (8), pp.1-12.

ข้อสรุปของการศึกษา

ผู้สูงอายุที่ใช้ CogniFit หรือผู้ที่ใช้ CogniFit ร่วมกับการออกกำลังกาย จะมีพัฒนาการด้านการรับรู้ดีขึ้นกว่าผู้ที่ออกกำลังกายเพียงอย่างเดียว หรือผู้ที่อ่านหนังสือเพียงอย่างเดียว โดยพบว่ามี พัฒนาการที่ดีขึ้นในด้านการแบ่งความสนใจ (t=-3.48; p=0.001), การประสานงานระหว่างตาและมือ (t =-10.84; p<. 001), การตั้งชื่อ (t =- 5.66; p<. 001), ความเร็วในการประมวลผล (t =- 5.17; p<. 001), การสแกนภาพ (t=- 3.41; p=0.002) และความจำใช้งาน (t=- 4.56; p<. 001)

สรุปผลการศึกษา

งานวิจัยนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษา ว่า การฝึกฝนด้านการรับรู้ด้วยโปรแกรม CogniFit (กลุ่มฝึกฝนด้านการรับรู้) การออกกำลังกาย (กลุ่มฝึกฝนด้านร่างกาย) การใช้ทั้ง CogniFit และการออกกำลังกาย ร่วมกัน (กลุ่มผสมผสาน) และการอ่าน (กลุ่มควบคุม) มีส่วนช่วยในการ พัฒนาความสามารถทางด้านการรับรู้ของผู้สูงอายุอย่างไร จากการทดลองแบบสุ่มและควบคุมในสี่กลุ่ม พบว่าผู้สูงอายุใน กลุ่มฝึกฝนด้านการรับรู้และกลุ่มผสมผสานมีการพัฒนาความสามารถทางด้านการรับรู้ที่ดีกว่าผู้สูงอายุในกลุ่มควบคุมและกลุ่มฝึกฝนด้านร่างกายอย่างมีนัยสำคัญ ความสามารถทางด้านการรับรู้ที่แสดงให้เห็นถึงการพัฒนา ได้แก่ การประสานงานระหว่างมือและตา ความจำใช้งาน ความจำระยะยาว ความเร็วในการประมวลผล การสแกนภาพ และการตั้งชื่อ ที่จริงแล้ว ผู้สูงอายุในกลุ่มฝึกฝนด้านร่างกายและกลุ่มควบคุมไม่มีการพัฒนาใดๆ จากการทดสอบก่อนและหลังการฝึกฝน ซึ่งหมายความว่า การฝึกฝนด้านการรับรู้ด้วยโปรแกรม CogniFit มีประสิทธิภาพในการพัฒนาความสามารถทางด้านการรับรู้ และเป็นสาเหตุหลักของการพัฒนาในกลุ่มผสมผสาน

บริบท

ผู้สูงอายุมีความเสี่ยงสูงที่จะ สูญเสียความเป็นอิสระและคุณภาพชีวิตอันเนื่องมาจากความเสื่อมถอยทางสติปัญญาอันเกิดจากอายุที่มากขึ้น เพื่อป้องกันหรือลดความเสื่อมถอยนี้ จึงมีการค้นหาวิธีการต่างๆ มากมาย งานวิจัยส่วนใหญ่เน้นไปที่สามแนวทางหลัก ได้แก่ การฝึกฝนทางสติปัญญา การฝึกฝนทางกายภาพ และการฝึกฝนที่ผสมผสานกิจกรรมทางสติปัญญาและทางกายภาพเข้าด้วยกัน

การออกกำลังกายมีความเชื่อมโยงกับการพัฒนาสุขภาพในหลายด้าน รวมถึงด้านการรับรู้ การพัฒนาด้านการรับรู้ที่ได้จากการออกกำลังกายส่วนใหญ่พบในด้านความสนใจและการทำงานของสมองส่วนหน้า อย่างไรก็ตาม งานวิจัยชี้ให้เห็นว่าการพัฒนาเหล่านี้ไม่คงอยู่ได้ในระยะยาว ในทางกลับกัน การฝึกการรับรู้ด้วยคอมพิวเตอร์ เช่น CogniFit ได้แสดงให้เห็นหลายครั้งแล้วว่ามีประโยชน์ในด้านการรับรู้ต่างๆ

ระเบียบวิธีวิจัย

ผู้เข้าร่วม

ผู้เข้าร่วมทั้งหมดเป็น ผู้สูงอายุที่มีสุขภาพดีและสมัครใจเข้าร่วม โดย อาศัยอยู่ในชุมชนผู้สูงอายุเลควิวในเมืองเลเน็กซา รัฐแคนซัส พวกเขาเข้าร่วมโดยตอบรับอีเมล โทรศัพท์ แผ่นพับ หรือระหว่าง "วันให้ข้อมูล" ที่มีการพูดคุยเกี่ยวกับงานวิจัยนี้

ผู้สูงอายุที่เคยเป็นโรคหลอดเลือดสมองหรือหัวใจวายในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา ผู้ที่รับประทานยาที่อาจเปลี่ยนแปลงสภาวะการรับรู้ หรือผู้ที่มีคะแนน MMSE (Mini-Mental State Examination) น้อยกว่าหรือเท่ากับ 23 จะถูกคัดออกจากการศึกษา ผู้เข้าร่วมการศึกษาจะต้องมีสายตาและการได้ยินที่ดี และยินดีเข้าร่วมกิจกรรมการศึกษา

เกณฑ์การคัดเลือกผู้เข้าร่วมการวิจัย ได้แก่ การมีสายตาที่ได้รับการแก้ไขแล้ว สามารถได้ยินคำแนะนำได้อย่างถูกต้อง สื่อสารกับผู้ทำการทดลองได้ ยินดีเข้าร่วมการประเมินและการฝึกอบรมระหว่างการศึกษา กรอกประวัติทางการแพทย์ และได้รับอนุมัติจากแพทย์

ออกแบบ

งานวิจัยนี้ใช้ การออกแบบการทดลองแบบสุ่มที่มีกลุ่มควบคุม 4 กลุ่ม (กลุ่มฝึกสมอง กลุ่มฝึกร่างกาย กลุ่มฝึกแบบผสมผสาน และกลุ่มควบคุม) โดยมีเป้าหมายเพื่อประเมินประสิทธิผลของการฝึกสมอง การออกกำลังกาย และการผสมผสานการฝึกประเภทต่างๆ เหล่านี้ ในการปรับปรุงสภาวะการรับรู้ของผู้สูงอายุที่มีสุขภาพดี

เมื่อเราเก็บรวบรวมข้อมูลสำหรับการศึกษาเสร็จสิ้นแล้ว เราจะสามารถดาวน์โหลดผลลัพธ์ของผู้เข้าร่วมแต่ละคนลงในคอมพิวเตอร์ของเราเพื่อทำการวิเคราะห์ได้

การแทรกแซงกลุ่มฝึกพลศึกษา

เนื่องจากผู้เข้าร่วมมีอายุมาก (59% มีอายุ 80 ปีขึ้นไป) พวกเขาจึงไม่สามารถออกกำลังกายแบบแอโรบิกอย่างหนักได้ ดังนั้น จึงได้ออกแบบโปรแกรมการออกกำลังกายเป็นช่วงๆ ได้แก่ การวอร์มร่างกาย (10 นาที) การฝึกคาร์ดิโอแบบนั่งและยืน (15 นาที) การออกกำลังกายแบบแอโรบิกเบาๆ (5 นาที) การฝึกความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ (10 นาที) การฝึกความยืดหยุ่น (5 นาที) และการผ่อนคลายสั้นๆ สำหรับผู้ที่ไม่สามารถออกกำลังกายได้ครบตามโปรแกรมในตอนแรก ก็จะทำกิจกรรมที่เหมาะสมกับสภาพร่างกายและสุขภาพของตนเอง

การแทรกแซงแบบกลุ่มผสม

ผู้เข้าร่วมกลุ่มผสมผสานได้ทำกิจกรรมการฝึกอบรมกลุ่มด้านความรู้ความเข้าใจ (โดยใช้ CogniFit) ร่วมกับกลุ่มฝึกร่างกาย ส่งผลให้ผู้เข้าร่วมกลุ่มนี้ทำกิจกรรมได้มากกว่ากลุ่มที่ฝึกเฉพาะด้านความรู้ความเข้าใจหรือด้านร่างกายเพียงอย่างเดียวถึงสองเท่า

การแทรกแซงกลุ่มควบคุม

ผู้เข้าร่วมกลุ่มควบคุมอ่านเฉพาะหนังสือเกี่ยวกับการสูงวัยอย่างมีคุณภาพตลอดระยะเวลาการศึกษาเท่านั้น ผู้เข้าร่วมได้รับคำแนะนำให้อ่านบางส่วนของหนังสือที่บ้าน และเข้าร่วมการประชุมอภิปรายเป็นเวลา 60 นาทีเกี่ยวกับวิธีที่ดีที่สุดในการบรรลุเป้าหมายที่เสนอไว้ในหนังสือ

ตัวแปรที่วัด:

ใช้ ชุดประเมินความสามารถทางปัญญาทั่วไป CogniFit (CAB) ในการทดสอบ ก่อน และ หลังการทดสอบ โดย ทำการทดสอบ 15 ข้อ เพื่อวัดความสามารถทางปัญญาที่แตกต่างกัน เช่น สมาธิจดจ่อ การแบ่งสมาธิ การยับยั้ง การเปลี่ยนความสนใจ การวางแผน ความจำใช้งาน และการประสานงานระหว่างมือและตา ทำการประเมินทั้งหมด 3 ครั้ง ครั้งละ 15 นาที

การวิเคราะห์:

โดยใช้โปรแกรม SPSS 18 ได้มีการพัฒนารูปแบบเชิงเส้นทั่วไปสำหรับการวัดซ้ำเพื่อตรวจสอบผลกระทบของการแทรกแซงต่อทักษะการรับรู้แต่ละด้านที่ประเมิน ตัวแปรในการวิเคราะห์ภายในกลุ่มคือ เวลา โดยมีสองระดับ (ก่อนทดสอบและหลังทดสอบ) ตัวแปรระหว่างบุคคลสองตัวคือ การฝึกอบรมด้านการรับรู้และการฝึกอบรมด้านร่างกาย โดยมีสองระดับ (ฝึกอบรมเสร็จสมบูรณ์และไม่เสร็จสมบูรณ์) รูปแบบนี้ทำให้สามารถวิเคราะห์ปฏิสัมพันธ์ต่างๆ ได้:

• เวลา x การฝึกฝนด้านการรับรู้
• เวลา x การฝึกฝนทางกายภาพ
• เวลา x การฝึกฝนด้านสติปัญญา x การฝึกฝนด้านร่างกาย

ผลลัพธ์และข้อสรุป

จาก การเปรียบเทียบระหว่างกลุ่ม พบว่าผู้เข้าร่วมทุกคนมีผลการปฏิบัติงานที่คล้ายคลึงกันในตอนเริ่มต้นการศึกษาในแบบทดสอบก่อนการทดลอง ผู้เข้าร่วมที่ได้รับการฝึกฝนด้านการรับรู้บางประเภท (กลุ่มการรับรู้และกลุ่มผสม) ด้วย CogniFit มีทักษะการรับรู้ทั้งทางวาจาและไม่ใช่ทางวาจาดีขึ้น เมื่อเทียบกับผู้ที่ไม่ได้รับการฝึกฝนด้านการรับรู้ใดๆ (กลุ่มทางกายภาพและกลุ่มควบคุม) ทักษะที่กล่าวถึง ได้แก่ การประสานงานระหว่างมือและตา ความจำใช้งาน ความเร็วในการประมวลผล การสแกนภาพ และการตั้งชื่อ จากการใช้ค่า Cohen's d พบว่าขนาดผลกระทบของการพัฒนาเหล่านี้อยู่ในระดับปานกลาง (d ของ Cohen = 0.6 หรือ 0.7) หรือระดับสูง (d ของ Cohen = 0.8)

จาก การวิเคราะห์ภายในกลุ่ม พบว่า กลุ่มฝึกทักษะการรับรู้ (Cognitive Group) มีพัฒนาการที่ดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญหลังการฝึกด้วย CogniFit ในด้านการแบ่งความสนใจ (t=-3.48; p=0.001), การประสานงานระหว่างตาและมือ (t =-10.84; p<. 001), การตั้งชื่อ (t =- 5.66; p<. 001) และความเร็วในการประมวลผล ส่วน กลุ่มฝึกทักษะแบบผสมผสาน (Combined Group) มีพัฒนาการที่ดีขึ้นในด้านการประสานงานระหว่างตาและมือ (t =- 9.602; p<. 001), การตั้งชื่อ (t =- 3.246; p=0.003) และความเร็วในการประมวลผล (t =-4.695; p<. 001) ในทางกลับกัน กลุ่มฝึกทักษะทางกายภาพ (Physical Group) และกลุ่มควบคุม (Control Group) ไม่มีพัฒนาการที่ดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญหลังการฝึก

จากทั้งหมดนี้ เป็นที่ชัดเจนว่า ผู้ที่เข้ารับการฝึกฝนด้านการรับรู้ด้วย CogniFit มีพัฒนาการที่ดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญในด้านความสามารถทางปัญญาต่างๆ การฝึกฝนด้านการรับรู้แบบเป็นระบบของ CogniFit ใช้ประโยชน์จาก ความยืดหยุ่นของสมอง และกระตุ้นให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในหน้าที่การทำงานของสมอง งานวิจัยทางวิทยาศาสตร์ชี้ให้เห็นว่าการพัฒนาด้านการรับรู้เหล่านี้สามารถ ส่งผลดีต่อคุณภาพชีวิตและความเป็นอิสระของผู้สูงอายุได้ อย่างไรก็ตาม ข้อมูลขัดแย้งกับความเชื่อที่ว่าการออกกำลังกายแบบแอโรบิกเป็นกลไกหลักในการพัฒนาด้านการรับรู้ ในความเป็นจริง ตามข้อมูลแล้ว กลไกที่เกี่ยวข้องมากที่สุดสำหรับการพัฒนาด้านการรับรู้คือการฝึกฝนด้านการรับรู้ ด้วยวิธีนี้ ผู้สูงอายุที่ไม่มีโอกาสออกกำลังกายแบบแอโรบิกจะสามารถรักษาสภาพการรับรู้ของตนเองได้ด้วยเครื่องมือต่างๆ เช่น CogniFit