ชื่อต้นฉบับ : การฝึกอบรมการรับรู้เฉพาะบุคคลในโรคอารมณ์แปรปรวนขั้วเดียวและสองขั้ว: การศึกษาการทำงานของระบบการรับรู้

ผู้แต่ง : Marek Preiss 1,2, Evelyn Shatil 3,4, Radka Šermáková 2, Dominika Cimermanová 5 และ Ilana Ram4

• 1. ภาควิชาจิตวิทยา มหาวิทยาลัยนิวยอร์กในปราก กรุงปราก สาธารณรัฐเช็ก
• 2. แผนกจิตวิทยา ศูนย์จิตเวชปราก กรุงปราก สาธารณรัฐเช็ก
• 3. ภาควิชาจิตวิทยา ศูนย์วิจัยจิตวิทยาชีวภาพ วิทยาลัยวิชาการแม็กซ์ สเติร์น แห่งเอเมก เยซรีล เอเมก เยซรีล ประเทศอิสราเอล
• 4. CogniFit Ltd, Yokneam Ilit, อิสราเอล
• 5. Filozofická Fakulta Univerzity Karlovy v Praze, ปราก, สาธารณรัฐเช็ก

วารสาร : Frontiers in Human Neuroscience (2013), เล่ม 7: 1-10.

การอ้างอิงถึงบทความนี้ (ตามรูปแบบ APA):

• Preiss, M., Shatil, E., Cermáková, R., Cimermanová, D. และ Ram, I. (2013). การฝึกอบรมความรู้ความเข้าใจเฉพาะบุคคลในโรคอารมณ์แปรปรวนแบบขั้วเดียวและสองขั้ว: การศึกษาการทำงานของระบบความรู้ความเข้าใจ Frontiers in Human Neuroscience, 7, หน้า 1-10.

ข้อสรุปของการศึกษา

โปรแกรม ฝึกสมองส่วนบุคคล CogniFit ประสบความสำเร็จในการลดภาวะซึมเศร้าและปรับปรุงการทำงานของสมองในผู้ที่มีภาวะซึมเศร้าและโรคอารมณ์สองขั้ว ผ่านการแทรกแซงเป็นเวลา 8 สัปดาห์ โดยฝึก 3 วันต่อสัปดาห์ ไม่ต่อเนื่องกัน วันละ 20 นาที ดัชนีภาวะซึมเศร้า: BDI จาก 14.27±12.43 เป็น 8.33±9.44 (t=2.806, Sig.=.014), CFQ จาก 60.87±15.26 เป็น 53.33±13.58 (t=3.697, Sig.=.002), DEX จาก 39.53±11.21 เป็น 34.20±9.94 (t=2.411, Sig.=.03), EMQ จาก 66.00±27.74 เป็น 50.20±20.10 (t=2.639, Sig.=.019) ทักษะการรับรู้: การทำงานของสมองส่วนบริหารจัดการลดลงจาก -.46±1.06 เหลือ .17±.43 (t=-3.43, Sig.=.004)

สรุปผลการศึกษา

ทั้ง ผู้ที่เป็นโรคซึมเศร้า และผู้ที่มี ภาวะอารมณ์สองขั้วในระยะซึมเศร้า มัก แสดงอาการความเครียดทางจิตใจและความบกพร่องทางด้านการรับรู้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการทำงานของสมองส่วนหน้า อาการเหล่านี้ส่งผลเสียต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย การฝึกอบรมด้านการรับรู้แบบเฉพาะบุคคล มีเป้าหมายเพื่อลดความรุนแรงของการเปลี่ยนแปลงทางจิตใจ ปรับปรุงประสิทธิภาพในการทำกิจกรรมประจำวัน และพัฒนาการทำงานของสมองให้ดีขึ้น

ผู้เข้าร่วมการวิจัยถูกแบ่งออกเป็นสองกลุ่ม : กลุ่มแรกคือกลุ่มที่ได้รับการฝึกฝนด้านการรับรู้เฉพาะบุคคลด้วยโปรแกรม CogniFit เป็นเวลา 8 สัปดาห์ สัปดาห์ละ 3 วัน วันละ 20 นาที (กลุ่มทดลอง) และกลุ่มที่สองคือกลุ่มที่ได้รับการรักษาตามปกติ (กลุ่มควบคุม) ผู้เข้าร่วมการวิจัยได้รับแบบสอบถามและแบบทดสอบทางประสาทวิทยาศาสตร์ก่อน (ก่อน) และหลังการฝึกฝน (หลัง)

หลังจาก เปรียบเทียบความแตกต่าง ของผลลัพธ์ระหว่าง การประเมินก่อนและหลังการทดลอง ใน ทั้งสองกลุ่ม ("การเปรียบเทียบระหว่างกลุ่ม") พบว่าระดับของภาวะซึมเศร้าใน กลุ่มทดลองลดลงอย่างมีนัยสำคัญ นอกจากนี้ กลุ่มเดียวกันนี้ยัง มีการพัฒนาความสามารถทางด้านการรับรู้บางอย่าง เช่น การเปลี่ยน ความสนใจ การแบ่งความสนใจ หรือการควบคุมการรับรู้ จากข้อมูลของแต่ละกลุ่ม ("การเปรียบเทียบภายในกลุ่ม") พบว่าผู้เข้าร่วมกลุ่มทดลองบ่นถึงความล้มเหลวในการรับรู้ ปัญหาที่เกี่ยวข้องกับหน้าที่บริหารจัดการ และข้อผิดพลาดในการทำกิจวัตรประจำวันน้อยลง ในทางตรงกันข้าม ผู้เข้าร่วมกลุ่มควบคุมมีการพัฒนาข้อร้องเรียนเกี่ยวกับการรับรู้ใน ส่วนของความจำใช้งาน เท่านั้น

บริบท

ผู้ที่มีภาวะซึมเศร้ามักมี ปัญหาในด้านการรับรู้หลักๆ สามด้าน ได้แก่ สมาธิ ความจำ และ การทำงานของสมองส่วนหน้า ผู้ที่เป็นโรค ซึมเศร้า (โรคซึมเศร้าแบบขั้วเดียว หรือภาวะซึมเศร้าแบบขั้วเดียว) หรือโรคอารมณ์สองขั้ว มักมีความบกพร่องเหล่านี้ ความบกพร่องเหล่านี้เริ่มถูกพิจารณาว่าเป็นอาการหลักของโรคซึมเศร้า และทั้งอาการและความบกพร่องทางด้านการรับรู้สามารถส่งผลกระทบเชิงลบอย่างมากต่อชีวิตประจำวันของผู้ที่มีความผิดปกติทางอารมณ์เหล่านี้

งานวิจัยจำนวนมากขึ้นเรื่อยๆ สนับสนุนการใช้การฝึกฝนด้านประสาทและสมองในผู้ป่วยที่มีความผิดปกติหลายอย่าง เช่น โรคซึมเศร้าหรือโรคจิตเภท การบำบัดที่เสนอโดยงานวิจัยเหล่านี้เป็นการต่อยอดจากการบำบัดทางความคิดและพฤติกรรม หรือการบำบัดโรคซึมเศร้าที่รวมถึงการฝึกการทำงานของสมองส่วนหน้าและการฝึกสมาธิ ความสามารถในการนำการพัฒนาเหล่านี้ไปใช้กับงานใหม่ๆ ยังไม่ชัดเจน แต่การศึกษาชี้ให้เห็นว่าการพัฒนาสถานะทางความคิดอาจเป็นประโยชน์ในงานใหม่ๆ สำหรับการฝึกฝนทางความคิดนี้ ได้ใช้เครื่องมือประเมินและฝึกฝนทางความคิด CogniFit เนื่องจากมีคุณลักษณะหลายประการที่ทำให้เหมาะสำหรับงานวิจัยและการรักษาประเภทนี้:

• ใช้ การประเมินความรู้ความเข้าใจเบื้องต้นเพื่อกำหนดแนวทางการฝึกอบรมให้เหมาะสมกับความต้องการเริ่มต้นของแต่ละบุคคลโดยอัตโนมัติ
• ระบบ จะปรับระดับความยากง่ายอย่างต่อเนื่อง ระหว่างการฝึกฝนทักษะการรับรู้ โดยใช้ระบบแบบโต้ตอบ
• ให้ข้อมูลป้อนกลับทั้งในรูปแบบภาพและลายลักษณ์อักษร หลังจากการฝึกอบรมแต่ละครั้ง เพื่อให้คุณสามารถติดตามความก้าวหน้าของพวกเขาได้
• มี ความถูกต้องทางวิทยาศาสตร์ ในด้านประสิทธิภาพ ความจำเพาะ ความน่าเชื่อถือ และความถูกต้องแม่นยำ

ระเบียบวิธีวิจัย

การสรรหาและการออกแบบ

ในการศึกษาครั้งนี้ ได้คัดเลือกผู้ป่วยนอกที่เข้ารับการรักษาที่ศูนย์จิตเวชของคลินิกปรากมาเป็นเวลานาน โดยผู้ป่วยเหล่านั้นต้องมีคุณสมบัติตรงตาม เกณฑ์ ICD-10 ของโรคซึมเศร้าแบบขั้วเดียว (ภาวะซึมเศร้า) หรือโรคซึมเศร้าแบบสองขั้ว พูดภาษาเช็กได้ สามารถใช้คอมพิวเตอร์ส่วนตัวได้ และแสดงความสนใจในการศึกษา ผู้ที่มีความผิดปกติทางระบบประสาท หรือติดสุราหรือยาเสพติด จะถูกคัดออกจากการศึกษา

ผู้เข้าร่วมแต่ละคนจะถูกจัดกลุ่ม (กลุ่มทดลองหรือกลุ่มควบคุม) โดยปรับสัดส่วนของผู้ป่วยตามการวินิจฉัยโรค (โรคซึมเศร้าหรือโรคอารมณ์สองขั้ว) และให้มีเพศและอายุที่เท่าเทียมกัน กลุ่มควบคุมได้รับการรักษาตามปกติ ในขณะที่กลุ่มทดลองได้รับการฝึกอบรมด้านการรับรู้เพิ่มเติมจากการรักษาตามปกติ

ก่อนอื่น ได้มีการประเมินการทำงานในชีวิตประจำวันและสถานะทางระบบประสาทและสมองของผู้เข้าร่วมแต่ละคนก่อนเริ่มการรักษา หลังจากผ่านไป 8 สัปดาห์ของการรักษา ได้มีการประเมินตัวแปรเหล่านี้อีกครั้ง การศึกษาครั้งนี้ดำเนินการที่ศูนย์จิตเวชปราก และโปรโตคอลได้รับการอนุมัติจากคณะกรรมการจริยธรรม

การแทรกแซงแบบดั้งเดิม

การรักษาแบบดั้งเดิม ถูกนำมาใช้ทั้งในกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม ดังนั้น นี่จึงเป็นการ รักษาเพียงอย่างเดียวที่กลุ่มควบคุมได้รับ การรักษาประกอบด้วยการไปพบจิตแพทย์เป็นประจำ การใช้ยาตามใบสั่งแพทย์ การบำบัดรายบุคคลหรือกลุ่ม และการเข้าถึงนักสังคมสงเคราะห์

ผลลัพธ์หลักที่วัดได้

เพื่อวัดผลลัพธ์ของการฝึกอบรมด้านการรับรู้ของ CogniFit อย่างน่าเชื่อถือ จึงได้มีการใช้แบบสอบถามที่แตกต่างกันเกี่ยวกับสถานะทางอารมณ์และการรับรู้

• แบบสอบถามความล้มเหลวทางปัญญา (CFQ)
• แบบสอบถามเกี่ยวกับความบกพร่องในการบริหารจัดการ (DEX)
• แบบสอบถามความจำในชีวิตประจำวัน (EMQ)
• มาตรวัดผลลัพธ์ของชวาร์ตซ์-10 (SOS)
• แบบสอบถามคุณภาพชีวิตเชิงอัตวิสัย
• แบบสอบถามภาวะซึมเศร้าของเบ็ค ฉบับที่ 2 (BDI-II)

การวัดอื่นๆ

มีการพิจารณามาตรวัดการควบคุมการทำงานของสมอง 6 ด้านที่แตกต่างกันจาก การประเมิน CogniFit ได้แก่ ความจำใช้งาน การเปลี่ยนงาน การยับยั้ง การตรวจสอบการเคลื่อนไหวด้วยสายตา การแบ่งความสนใจ และความจำทางการได้ยิน

การวิเคราะห์ทางสถิติ

โดยใช้โปรแกรม SPSS 17 ได้มีการพัฒนาแบบจำลองเชิงเส้นทั่วไปสำหรับการวัดซ้ำเพื่อประเมินความแตกต่างระหว่างกลุ่มในตัวแปรการรายงานตนเอง 8 ตัว และตัวแปรการควบคุมการทำงานของสมอง 7 ตัว ใช้แบบจำลองแยกกันสำหรับแต่ละตัวแปร ตัวแปรอิสระคือกลุ่ม (กลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม) และเวลาของการประเมิน (ก่อนหรือหลัง) ในขณะที่ตัวแปรตามคือตัวแปรการรายงานตนเองหรือตัวแปรการควบคุมการทำงานของสมอง ได้มีการใช้การทดสอบ t-test สำหรับตัวอย่างจับคู่ สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของ Pearson การวิเคราะห์การถดถอยแบบลำดับชั้น และการทดสอบ t-test สำหรับตัวอย่างอิสระเพื่อประเมินการเปลี่ยนแปลงทั้งหมด

ผลการวิจัยและข้อสรุป

ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า ผู้เข้าร่วมที่ได้รับการฝึกอบรมด้านการรับรู้ (กลุ่มทดลอง) แสดงให้เห็นถึง การลดลงอย่างมีนัยสำคัญของอาการซึมเศร้าและอาการบกพร่องในการทำงานของสมอง (ถึงขนาดที่คนรักของผู้ป่วยสังเกตเห็นการเปลี่ยนแปลงด้วย) เราต้องคำนึงว่าผู้ป่วยเหล่านี้มีแรงจูงใจสูงและไม่ได้เป็นโรคซึมเศร้ารุนแรง ซึ่งอาจช่วยให้ได้ผลลัพธ์เช่นนี้

โดยสรุปแล้ว เราสามารถกล่าวได้ว่า การฝึกสมอง CogniFit สามารถช่วยปรับปรุงอาการซึมเศร้าและอาการบกพร่องทางการบริหารจัดการในผู้ที่เป็นโรคซึมเศร้าหรือโรคอารมณ์สองขั้วได้ ซึ่งมีนัยสำคัญอย่างยิ่งต่อการรักษาโรคเหล่านี้และโรคทางอารมณ์อื่นๆ การฝึกสมอง CogniFit ในฐานะการบำบัดเสริม อาจช่วยลดอาการต่างๆ ของโรคเหล่านี้ ซึ่งอาจช่วย ปรับปรุงคุณภาพชีวิต ได้