نام اصلی: آموزش شناختی مبتنی بر کامپیوتر برای افراد با ناتوانی‌های فکری و تکاملی: مطالعه پایلوت.

نویسندگان: جیمز سیبرسکی۱، اولین شاتیل۲، کارول سیبرسکی۳، مارجی اکروث-بوچر۴، آبری فرنچ۵، سارا هورتون۶، ریچل اف. لوفلاد۷ و فیلیپ رائوز۸.

• ۱. دستیار استاد آیین رفتار سالمندی، دانشگاه مرسسردیا، دالاس، پنسیلوانیا، آمریکا.
• ۲. دانشمند ارشد، رئیس علوم شناختی، کمپانی کاگنی‌فیت، حیفا، اسرائیل.
• ۳. متخصص مراقبت از سالمندان در عمل خصوصی، نانتیکوک، پنسیلوانیا، آمریکا.
• ۴. استاد بخش پرستاری، دانشگاه بلومزبرگ، بلومزبرگ، پنسیلوانیا، آمریکا.
• ۵. متخصص برنامه در مؤسسه منابع انسانی و خدمات، کینگستون، پنسیلوانیا، آمریکا.
• ۶. مددکار اجتماعی، مراقبت‌های درازمدت، وست وایومینگ، پنسیلوانیا، آمریکا.
• ۷. درمانگر تفریحی، دالاس، پنسیلوانیا، آمریکا.
• ۸. روانشناس دارای مجوز در عمل خصوصی، سانبری، پنسیلوانیا، آمریکا.

مجله: American Journal of Alzheimer's Disease & Other Dementias (۲۰۱۵)، دوره ۳۰ (۱): ۴۱-۴۸.

ارجاعات به این مقاله (به سبک APA):

• Siberski, J., Shatil, E., Siberski, C., Eckroth-Bucher, M., French, A., Horton, S., Loefflad, R.F., & Rouse, P. (2015). Computer-Based Cognitive Training for Individuals With Intellectual and Developmental Disabilities: Pilot Study. Am J Alzheimers Dis Other Demen, 30 (1), pp.41-48.

نتیجه‌گیری مطالعه

آموزش شناختی شخصی‌شدهٔ کاگنی‌فیت برنامه‌ای قابل‌توجه است برای بهبود عملکرد شناختی در بزرگسالان با ناتوانی‌های فکری یا تکاملی از طریق ۲۰-۳۰ دقیقه روزانه، ۳ روز در هفته، به مدت ۱۰ هفته. حافظه بصری، p=.۰۰۳؛ برنامه‌ریزی، p=.۰۰۹؛ نظارت، p=.۰۱۷ (بله α=.۰۵ یا α=.۱).

خلاصه مطالعه

این مطالعه می‌خواست آزمایش کند که آموزش شناختی شخصی‌شده چگونه بر توانایی‌های شناختی بزرگسالان با ناتوانی فکری (ID) یا ناتوانی تکاملی (DD) تأثیر می‌گذارد.

پانزده توانایی شناختی در ۳۲ نفر با DI/DD ارزیابی شد. شرکت‌کنندگان به سه گروه تقسیم شدند:

• ۱۱ نفر در کاگنی‌فیت کامپیوتری
• ۱۱ نفر در گروه کنترل با بازی‌های ویدیویی.
• ۱۰ نفر در گروه کنترل لیست انتظار یا فعالیت‌های روزانه.

علیرغم تعهد بالا به مطالعه، تعداد شرکت‌کنندگان بسیار کم و نتایج (درون‌گروه و بین‌گروه) معنادار نبودند هنگام اعمال سطح بالایی از α (α=.۰۰۱). با این حال، با اعمال سطوح کمی بخشودگی‌تر از α، ۱۱ مورد از ۱۵ توانایی شناختی نشان‌دهندهٔ بهبود مهمی در گروه آموزش شناختی رایانه‌ای بودند. تخمین زده می‌شود که با نمونه‌ای نماینده، داده‌ها می‌توانستند به سطوح معنادار آماری برسند.

این داده‌ها قابل‌توجه هستند و می‌توانند پایگاه خوبی برای مطالعه‌ای آتی با نمونه‌ای بزرگ‌تر باشند. اگر تأیید شود، این نشان‌دهندهٔ اهمیت انجام آموزش شناختی رایانه‌ای برای افراد با ID/DD، مانند آنچه توسط کاگنی‌فیت ارائه می‌شود، خواهد بود.

زمینه

ناتوانی فکری و ناتوانی در توسعه (مانند اوتیسم یا فلج مغزی) شامل تعداد زیادی از دشواری‌های بسیار ناهمگن است که به کسری در رفتار سازگارانه نسبت به سایر جمعیت منجر می‌شود. در ایالات متحده، تخمین زده می‌شود که 5٪ از کودکان در دبستان یا دبیرستان دارای نوعی ناتوانی فکری/توسعه‌ای هستند.

در مورد بزرگسالان، اطلاعات کمتری در دسترس است، اما داده‌ها نشان می‌دهند که درصد بزرگسالان مبتلا به ناتوانی فکری 0.5٪ است، در حالی که درصد بزرگسالان مبتلا به ناتوانی توسعه‌ای 0.4٪ است. این ناتوانی‌ها می‌توانند تأثیر شخصی، خانوادگی و اجتماعی قابل‌توجهی داشته باشند.

اکنون علاقه‌ای در حال رشد به بهبود مهارت‌های شناختی از طریق ابزارهای رایانه‌ای مانند CogniFit وجود دارد. با وجود این، معمول است که این افراد دسترسی آسانی به این ابزارها نداشته باشند. این اغلب ناشی از باور غلط است که آنها نمی‌توانند از کامپیوتر استفاده کنند.

تغییر این باور غلط مهم است زیرا افراد مبتلا به ناتوانی فکری/توسعه‌ای ریسک برابر یا بیشتری برای ابتلا به نوعی ناتوانی شناختی دارند. این نیاز را مطرح کرد تا فایده‌بخشی آموزش شناختی رایانه‌ای برای افراد مبتلا به ناتوانی فکری یا توسعه‌ای را ثابت کنیم.

روش‌شناسی

شرکت‌کنندگان

سی‌ودو شرکت‌کننده از میان 145 بزرگسالی که ناتوانی فکری یا ناتوانی توسعه‌ای داشتند و در مرکز توانبخشی خاصی برای افراد مبتلا به این مشکلات شرکت می‌کردند انتخاب شدند. مطالعه در همین مرکز انجام شد که در شهری در شمال‌شرقی پنسیلوانیا، ایالات متحده واقع است.

معیارهای ورود برای شرکت در مطالعه عبارت بودند از:

• داشتن تشخیص ناتوانی فکری/توسعه‌ای
• بالاتر از 21 سال سن داشتن.
• سلامت خوب.
• کارمند کارگاه.
• تمایل به شرکت در مطالعه.

معیارهای حذف شامل موارد زیر بودند:

• عدم علاقه به کامپیوتر.
• ناتوانی در نشستن در کنار کامپیوتر برای 25-30 دقیقه.
• ناتوانی در دیدن تصاویر به وضوح روی صفحه نمایش کامپیوتر.

شرکت‌کنندگان را از اهداف و الزامات مطالعه آگاه کردند. سرپرستان شرکت‌کنندگان فرم رضایت را امضا کردند. هیئت دانشگاه Misericordia روش‌شناسی این مطالعه را تأیید کرد.

طراحی

طراحی کور و تصادفی‌شده به کار برده شد. شرکت‌کنندگان به‌طور تصادفی به یکی از سه گروه اختصاص داده شدند:

• گروه آموزش شناختی رایانه‌ای (با CogniFit).
• گروه کنترل بازی ویدیویی.
• گروه کنترل لیست انتظار.

شرکت‌کنندگان نمی‌دانستند در کدام گروه قرار دارند، اما محققان این اطلاعات را داشتند. در واقع، فعالیت‌های گروه کنترل بازی ویدیویی برای شبیه‌سازی فعالیت‌های گروه آموزش شناختی طراحی شده بودند. مدت جلسات، ارزیابی پیش‌ و پس‌درمان در هر دو گروه یکسان بود.

فرایند

از TONI-3 (آزمون هوش غیرکلامی، نسخه سوم) برای ارزیابی سطح هوش کلی هریک از شرکت‌کنندگان استفاده شد.

ارزیابی نوروسایکولوژیکی با استفاده از ارزیابی شناختی CogniFit. برای جلوگیری از تطابق، ابزار CogniFit به‌طور خودکار نسخه‌های مختلفی از محرک‌ها و وظایف را برای هر ارزیابی اعمال می‌کند. همچنین از نظر علمی تأیید شده است. این ارزیابی از 15 وظیفه متشکل بود که 15 مهارت شناختی را اندازه‌گیری می‌کرد.

در نهایت، مداخلات در مرکز توانبخشی اما در اتاق‌های مختلف انجام شد. مداخلات 10 هفته طول کشید و از 3 جلسه هفتگی به مدت 20-30 دقیقه تشکیل شد.

گروه کنترل با بازی‌های ویدیویی

شرکت‌کنندگان در این گروه فعالیت‌هایی انجام دادند که به‌طور خاص برای این مطالعه طراحی شده بودند. این فعالیت‌ها قصد داشتند از نظر ظاهر یا مدت زمان شبیه به فعالیت‌های CogniFit باشند، اما برخی از مهم‌ترین ویژگی‌های آن برای تمرین شناختی را نداشتند: سطح کاربر را منطبق نمی‌کردند، نیاز به واکنش سریع یا توجه به بیش از یک محرک به طور همزمان در هیچ یک از وظایف آن را نداشتند. بنابراین، می‌توان گفت که به عنوان دارو‌نما عمل کردند، هرچند هنوز هم مقداری تمرین را امکان‌پذیر می‌کردند.

گروه کنترل با لیست انتظار

این گروه برنامه و فعالیت‌های معمول خود را ادامه داد. این‌ها عمدتاً شامل کارگاه‌ها، خوردن در اتاق غذاخوری مشترک، استراحت‌های صبح و شام و غیره بود.

تجزیه و تحلیل

تجزیه و تحلیل‌های آماری از طریق SPSS 17 انجام شد. برای اندازه‌گیری تفاوت‌های درون‌گروهی و بین‌گروهی در 15 توانایی شناختی مورد مطالعه، مدل‌های اثرات مختلط (با اثرات ثابت و تصادفی) برای اندازه‌گیری‌های مکرر استفاده شد، با یک مدل جداگانه برای هر متغیر.

نتایج و نتیجه‌گیری

نتایج نشان داد که تفاوت‌های آماری معنی‌داری بین نمرات توانایی شناختی در ارزیابی پیش‌ از تمرین و نمرات پس‌ از تمرین وجود ندارد. در واقع، هیچ یک از 15 مقایسه درون‌گروهی یا بین‌گروهی معنی‌دار نبود (p > 0.001). بنابراین، گروه تمرین شناختی هیچ بهبودی معنی‌دار در توانایی‌های شناختی خود پس از تمرین نشان نداد، و همچنین نسبت به گروه‌های کنترل (که هیچ بهبودی هم نشان ندادند) هیچ بهبودی معنی‌داری نشان ندادند.

با این حال، زمانی که معیارها کمتر سخت باشند (p < 0.05 و p < 0.1)، گروه آزمایشی اثرات معنی‌داری در 11 مورد از 15 توانایی شناختی نشان می‌دهد، با توجه به ارزیابی اولیه (حافظه بصری، p = 0.003؛ برنامه‌ریزی، p = 0.009؛ نظارت، p = 0.017). با اعمال این معیارها، اثرات معنی‌داری نیز در 4 مورد از 15 توانایی شناختی در گروه‌های کنترل وجود داشت. این داده برای این نوع مطالعه بسیار جالب است، به خصوص هنگامی که نمونه کوچکی استفاده شده است (که ممکن است به نتایج غیر معنی‌دار در سطح سخت‌گیرانه کمک کند). از طریق d کوهن، مشاهده شد که اندازه اثر بین پس‌ آزمون و پیش‌ آزمون در گروه آزمایشی به شرح زیر بود:

• متوسط (d کوهن بین 0.58 و 0.72) در توانایی‌های شناختی زیر: نظارت، برنامه‌ریزی، تشخیص، زمان واکنش، انعطاف‌پذیری، ادراک فضایی، حافظه بصری و اسکن بصری.
• کوچک (d کوهن 0.44، 0.37 و 0.41) در نام‌گذاری، ادراک بصری و حافظه کاری.

بنابراین، نتایج این مطالعه معنی‌دار نیستند، احتمالاً به دلیل حجم کوچک نمونه. این محدودیت نتایج این مطالعه پایلوت را نماینده‌ای نمی‌کند. با وجود این، داده‌ها تشویق‌کننده است. امیدوار است که در انجام این آزمایش یکسان با نمونه بزرگ‌تر، نتایج معنی‌دار باشد. علاوه بر این، 11 مورد از توانایی‌های شناختی مورد مطالعه هنگام اعمال معیارهای کمتر سخت‌گیرانه معنی‌دار هستند (P < 0.05 و P < 0.1). این مسئله ما را به این فکر وا می‌دارد که CogniFit می‌تواند ابزار خوبی برای تمرین توانایی‌های شناختی افراد با ناتوانایی فکری یا ناتوانایی‌های رشدی باشد.