Διάλεξε την πλατφόρμα και αγόρασε
Δοκιμάστε ένα μήνα δωρεάν χρέωση με 10 άδειες.
Για τι είναι ο λογαριασμός;
Εγγράψου
loading

Με την εγγραφή και την χρήση του CogniFit, δέχεσαι ότι διάβασες, κατάλαβες και είσαι σύμφωνος με τους Όρους Χρήσης και την Πολιτική Απορρήτου του CogniFit.

Η πλαστικότητα των νευρώνων και η νόηση

Η πλαστικότητα των νευρώνων και η νόηση

Δομή και οργάνωση

"Η πλαστικότητα του εγκεφάλου αναφέρεται στην ικανότητα του νευρικού συστήματος να αλλάξει τη δομή και τη λειτουργία καθ 'όλη τη ζωή του, ως αντίδραση στην ποικιλομορφία του περιβάλλοντος. Παρά το γεγονός ότι ο όρος αυτός χρησιμοποιείται σήμερα στην ψυχολογία και στις νευροεπιστήμες, δεν είναι εύκολο να οριστεί. Συνήθως αναφέρεται σε αλλαγές σε διάφορα επίπεδα στο νευρικό σύστημα, από μοριακά γεγονότα, όπως οι αλλαγές στη γονιδιακή έκφραση, στη συμπεριφορά ".[1] Στη συνέχεια,περιγράφονται οι τρεις πιο σημαντικοί τύποι πλαστικότητας: η συναπτική πλαστικότητα, η νευρογένεση και η λειτουργική αντισταθμιστική διαδικασία .

Η συναπτική πλαστικότητα

Όταν ασχολείται με την νέα μάθηση ή μια νέα εμπειρία, ο εγκέφαλος δημιουργεί έναν αριθμό νευρικών συνδέσεων. Αυτά τα μονοπάτια ή νευρωνικά κυκλώματα κατασκευάζονται ως διαδρομές για επικοινωνία μεταξύ των νευρώνων. Αυτές οι διαδρομές που δημιουργούνται στον εγκέφαλο μέσω της μάθησης και της πρακτικής, όπως σχηματίζεται ένας δρόμος στο βουνό μέσα από την καθημερινή χρήση της ίδιας διαδρομής από ένα βοσκό και το κοπάδι του. Οι νευρώνες συνδέονται μεταξύ τους με συνδέσεις που ονομάζονται συνάψεις και οι δρόμοι αυτοί μπορούν να αναγεννηθούν σε όλη τη ζωή. Κάθε φορά που προστίθονται νέες γνώσεις (μέσω της επαναλαμβανόμενης πρακτικής), η επικοινωνία και η συναπτική διαβίβαση μεταξύ των νευρώνων που συμμετέχουν ενισχύονται. Η καλύτερη επικοινωνία μεταξύ των νευρώνων σημαίνει ότι τα ηλεκτρικά σήματα ταξιδεύουν πιο αποτελεσματικά κατά μήκος της νέας διαδρομής. Για παράδειγμα, όταν επιχειρείς να αναγνωρίσεις ένα νέα πουλί, νέες συνδέσεις γίνονται μεταξύ ορισμένων νευρώνων. Έτσι, οι νευρώνες στον οπτικό φλοιό καθορίζουν το χρώμα του, ο ακουστικό; φλοιός φροντίζει για το τραγούδι του και άλλοι για το όνομα του πουλιού. Για να γνωρίσεις το πουλί και τα χαρακτηριστικά του, το χρώμα, το τραγούδι του και το όνομα του επανειλημμένα επικαλούμενα.Επανεξετάζοντας το νευρωνικό κύκλωμα και την αποκατάσταση της νευρωνικής μετάδοσης μεταξύ των νευρώνων που συμμετέχουν σε κάθε νέα προσπάθεια βελτιώνεται η αποτελεσματικότητα της συναπτικής διαβίβασης. Η επικοινωνία μεταξύ των σχετικών νευρώνων ενισχύεται και η νόηση γίνεται όλο και όλο και πιο γρήγορη. Συναπτική πλαστικότητα είναι ίσως ο πυλώνας στον οποίο στηρίζεται η καταπληκτική ευπλαστότητα του εγκεφάλου .

Νευρογένεση

Εκτιμώντας ότι η συναπτική πλαστικότητα επιτυγχάνεται μέσω της βελτίωσης της επικοινωνίας στις συνάψεις μεταξύ των υφιστάμενων νευρώνων ,η νευρογένεση αναφέρεται στη γέννηση και την ανάπτυξη νέων νευρώνων στον εγκέφαλο. Για μεγάλο χρονικό διάστημα η ιδέα της νευρωνικής αναγέννησης στον ενήλικο εγκέφαλο θεωρείτο σχεδόν μια αίρεση. Οι επιστήμονες πίστευαν ότι οι νευρώνες πέθαιναν και δεν αντικαταθίστονται από νέους.Από το 1944, αλλά ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, η ύπαρξη της νευρογένεσης έχει αποδειχθεί επιστημονικά και τώρα ξέρουμε τι συμβαίνει όταν τα βλαστικά κύτταρα, ένας ειδικός τύπος των κυττάρων που βρίσκονται στην οδοντωτή έλικα, τον ιππόκαμπο και ενδεχομένως στον προ-μετωπιαίο φλοιό διαιρείται σε δύο κύτταρα: ένα βλαστικό κύτταρο και ένα κύτταρο που γίνεται ένας νευρώνας πλήρως εξοπλισμένος με άξονες και δενδρίτες. Στη συνέχεια, αυτοί οι νέοι νευρώνες μεταναστεύουν σε διάφορες περιοχές (ακόμη και μακριά) του εγκεφάλου, όπου απαιτείται επιτρέποντας έτσι τον εγκέφαλο να διατηρεί την δεξιότητα των νευρώνων του. Είναι γνωστό ότι όπως στα ζώα έτσι και στους ανθρώπους o ξαφνικός νευρωνικός θάνατος (π.χ. μετά από ένα εγκεφαλικό επεισόδιο) είναι ένα ισχυρό έναυσμα για νευρογένεση.

Αντισταθμιστικά Λειτουργική πλαστικότητα

Η νευροβιολογική αλλοίωση που συνοδεύει τη γήρανση είναι καλά τεκμηριωμένη στην ερευνητική βιβλιογραφία και εξηγεί γιατί οι ηλικιωμένοι έχουν χειρότερες επιδόσεις από ό, τι οι νέοι σε νευρογνωστικές δοκιμές . Αλλά ευτυχώς, δεν έχουν όλοι οι ηλικιωμένοι χαμηλότερες αποδόσεις, μερικοί καταφέρνουν να τα πάνε τόσο καλά όσο και οι νεότεροι. Αυτή η απροσδόκητη διαφορά στην απόδοση του μιας υπο-ομάδας ατόμων της ίδιας ηλικίας έχει ερευνηθεί επιστημονικά, ανακάλυψαν ότι οι ηλικιωμένοι με υψηλότερη απόδοση,για την επεξεργασία νέων πληροφοριών χρησιμοποιούσαν τις ίδιες περιοχές του εγκεφάλου που χρησιμοποιούνταν από τους νέους, αλλά επίσης να έκάναν χρήση και άλλων περιοχών του εγκεφάλου που ούτε οι νέοι, ούτε οι άλλοι ηλικιωμένοι χρησιμοποιούσαν. Οι ερευνητές έχουν μελετήσει αυτήν την επερεξερέυνηση των περιοχών του εγκεφάλου σε ηλικιωμένους με υψηλότερη απόδοση και γενικά κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η χρήση των νέων νοητικών πόρων αντανακλά μια στρατηγική αντιστάθμισης. Με την παρουσία των ελλειμμάτων που σχετίζονται με την ηλικία και την μείωση της συναπτική πλαστικότητας που σχετίζονται με τη γήρανση, ο εγκέφαλος και πάλι παρουσιάζει πλαστικότητα νευρονοητικών δικτύων για την αναδιοργάνωση. Μελέτες δείχνουν ότι ο εγκέφαλος φτάνει σε αυτή τη λειτουργική λύση μέσω της ενεργοποίησης άλλων νευρικών οδών ενεργοποιώντας συχνά περιοχές και στα δύο ημισφαίρια (κάτι που εμφανίζεται μόνο σε νεότερα άτομα).

Απόδοση και συμπεριφορά

Η μάθηση, η εμπειρία και το περιβάλλον

Είδαμε ότι πλαστικότητα είναι η ικανότητα του εγκεφάλου να μεταβάλλει βιολογικές, χημικές και φυσικές ιδιότητες. Ωστόσο, οι αλλαγές στον εγκέφαλο, η λειτουργία και η συμπεριφορά τροποποιούνται σύμφωνα με μία παράλληλη διαδρομή. Τα τελευταία χρόνια έχουμε μάθει ότι οι εγκεφαλικές μετατροπές ή οι γενετικές ή συναπτικές αλλαγές προκαλούνται τόσο από την εμπειρία όσο από μια ποικιλία περιβαλλοντικών παραγόντων. Οι νέες αποκτηθείσες γνώσεις βρίσκονται στο επίκεντρο της πλαστικότητας και οι διαταραχές του εγκεφάλου είναι πιθανώς η πιο απτή εκδήλωση της ότι η μάθηση έχει συμβεί, η οποία με τη σειρά της έχει διατεθεί στον εγκέφαλο από το περιβάλλον. Η νέα μάθηση συμβαίνει με πολλούς τρόπους, για πολλούς λόγους και σε οποιαδήποτε στιγμή κατά τη διάρκεια της ζωής μας. Για παράδειγμα, τα παιδιά αποκτούν νέες γνώσεις σε μεγάλες ποσότητες κάτι που προκαλεί σημαντικές αλλαγές στον εγκέφαλο σε εκείνες τις στιγμές έντονης μάθησης. Μια νέα μάθηση μπορεί επίσης να προκύψει από την παρουσία μιας νευρολογικής βλάβης, π.χ. λόγω τραυματισμού ή εγκεφαλικού επεισοδίου, όταν οι λειτουργίες που υποστηρίζονται από μία κατεστραμμένη περιοχή του εγκεφάλου επιδεινωθούν και πρέπει να μαθευτούν ξανά. Η ανάγκη για συνεχή απόκτηση νέων γνώσεων μπορεί να είναι εγγενείς στο άτομο και μπορεί να καθοδηγείται από τη δίψα του για γνώση.Η πολλαπλότητα των συνθηκών για μια νέα εκμάθηση, μας κάνει να αναρωτιόμαστε αν ο εγκέφαλος θα αλλάζει κάθε φορά που θα μαθαίνει κάτι. Η έρευνα δείχνει ότι αυτό δεν είναι έτσι. Ο εγκέφαλος φαίνεται να αποκτά νέες γνώσεις και ως εκ τούτου τη δυνατότητα να ενημερώνει την πλαστικότητα του, αν η νέα μάθηση συνεπάγεται μιας νέας βελτιωμένης συμπεριφοράς. Με στόχο να μάθει να επισημάνει φυσιολογικά τον εγκέφαλο, η μάθηση θα πρέπει να οδηγήσει σε αλλαγές στη συμπεριφορά. Με άλλα λόγια, η νέα μάθηση πρέπει να είναι σχετική και απαραίτητη για την συμπεριφορά. Για παράδειγμα, η νέα μάθηση που θα διασφαλίζει την επιβίωσή θα ληφθεί από τον οργανισμό και θα υιοθετηθεί ως κατάλληλη συμπεριφορά. Ως αποτέλεσμα, ο εγκέφαλος θα έχει αλλάξει. Ίσως το πιο σημαντικό είναι ο βαθμός στον οποίο μια μαθησιακή εμπειρία αποδεικνύεται ικανοποιητική. Για παράδειγμα, η μάθηση χρησιμοποιώντας διαδραστικά παιχνίδια είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για την ενίσχυση της πλαστικότητα του εγκεφάλου. Στην πραγματικότητα, έχει αποδειχθεί ότι αυτή η μορφή της μάθησης αυξάνει τη δραστικότητα του προμετωπιαίου φλοιού (ΠΦ). Επιπλέον, στο πλαίσιο της προσφοράς κινήτρων είναι θετικό να προσπαθούμε να παίξουμε με την ενίσχυση και την επιβράβευση, όπως γίνεται παραδοσιακά, έτσι ώστε τα παιδιά να συμμετέχουν στην εκμάθηση.

Κατανοώντας τους όρους που επάγουν την πλαστικότητα

Σε ποιο σημείο της ζωής του, ο εγκέφαλος είναι πιο ανοιχτός στην αλλαγή όταν εκτίθεται σε ερεθίσματα του περιβάλλοντος; Φαίνεται ότι τα πρότυπα πλαστικότητας είναι διαφορετικά ανάλογα με την ηλικία και πράγματι, μένουν πολλά να ανακαλυφθούν σχετικά με την αλληλεπίδραση μεταξύ του είδους της δραστικότητας της πλαστικότητας και της ηλικία του υποκειμένου. Ωστόσο, γνωρίζουμε ότι η νοητική και διανοητική δραστηριότητα επάγουν την πλαστικότητα του εγκεφάλου, όταν εφαρμόζεται τόσο σε υγιείς ηλικιωμένους όσο και σε ασθενείς υπερήλικες με μια νευροεκφυλιστική ασθένεια. Πιο σημαντικό ακόμη, φαίνεται ότι ο εγκέφαλος είναι ευαίσθητος στην αλλαγή, τόσο θετικά όσο και αρνητικά, ακόμη και πριν από τη γέννηση του φορέα τους. Μελέτες σε ζώα δείχνουν ότι όταν οι έγκυες μητέρες βρίσκονται σε ένα περιβάλλον πλούσιο σε θετικά ερεθίσματα, οι απόγονοι τους έχουν έναν μεγαλύτερο αριθμό συνάψεων σε συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου. Αντιστρόφως, όταν έχει εφαρμοστεί σε εγκύους αγχωτικό φως, διαπιστώθηκε ότι οι απόγονοι τους εμφανίζουν ένα μειωμένο αριθμό νευρώνων στον προμετωπιαίο φλοιό(ΠΦ). Επιπλέον, φαίνεται ότι ο ΠΦ είναι πιο ευαίσθητος σε περιβαλλοντικές επιδράσεις από το υπόλοιπο του εγκεφάλου. Τα ευρήματα αυτά είναι σημαντικά για τη συζήτηση "φύση" εναντίον "περιβάλλοντος", διότι φαίνεται ότι το "περιβάλλον" μπορεί να προκαλέσει αλλαγές στη γονιδιακή νευρωνική έκφραση. Πώς εξελίσσεται η πλαστικότητα του εγκεφάλου και ποια είναι η επίδραση των περιβαλλοντικών δεγέρσεων στην πάροδο του χρόνου; Αυτό είναι ένα ζήτημα μεγάλης σημασίας για τα θεραπευτικά προβλήματα και τις σπερματοδόχες απαντήσεις που προσφέρει η γενετική έρευνα σε ζώα και υποδεικνύουν ότι μερικά γονίδια επηρεάζονται ακόμη και σε ένα πολύ σύντομο χρονικό διάστημα από τη διέγερση, ενώ άλλα γονίδια επηρεάζονται για μια περίοδο διέγερσης περισσότερο μεγάλη, ενώ άλλα δεν βιώνουν καμία αλλαγή καθόλου, ή με την παραγωγή η τάση αντιστρέφεται.Παρά το γεγονός ότι η σημερινή χρήση του όρου «πλαστικότητα», φέρει μια θετική χροιά, στην πραγματικότητα η πλαστικότητα αναφέρεται σε όλες τις αλλαγές που συμβαίνουν στον εγκέφαλο, μερικές από τις οποίες μπορούν να παρουσιαστούν με αλλοίωση στη λειτουργία και τη συμπεριφορά. Η νοητική προπόνηση φαίνεται ιδανική για την επαγωγή της πλαστικότητας του εγκεφάλου. Παρέχει συστηματική πρακτική που είναι αναγκαία για τη δημιουργία νέων νευρωνικών κυκλωμάτων και ενίσχυση των συναπτικών συνδέσεων μεταξύ των νευρώνων. Ωστόσο, όπως έχουμε δει, ελλείψει ένός απτού οφέλους της συμπεριφοράς, ο εγκέφαλος δεν θα μάθει αποτελεσματικά. Εξ ου και η σημασία της προσωποποίησης των σχετικών στόχων για την εκπαίδευση.

[1]Ορισμός από: Kolb, B., Mohamed, A., & Gibb, R., Η αναζήτηση για τους παράγοντες στους οποίους οφείλεται η πλαστικότητα του εγκεφάλου στον φυσιολογικό εγκέφαλο και στον αλλοιωμένο, Εφημερίδα των Διαταραχών Επικοινωνίας (2010), doi: 10.1016/j.jcomdis.2011.04 0.007

Η ενότητα αυτή προέρχεται από την εργασία του Kolb, B., Mohamed, A., & Gibb, R., Η αναζήτηση για τους παράγοντες στους οποίους οφείλεται η πλαστικότητα του εγκεφάλου στον φυσιολογικό εγκέφαλο και στον αλλοιωμένο, Εφημερίδα των Διαταραχών Επικοινωνίας (2010), doi: 10.1016 / j . jcomdis.2011.04.007

Εισάγετε τη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου σας